Mały ZUS Plus 2026 – poradnik: zasada 36/60, reset limitu i formularze ZUA/ZZA

Oficjalne wytyczne ZUS – co obowiązuje od 1.01.2026

ZUS 22 grudnia 2025 r. opublikował komunikat wyjaśniający nowe przepisy art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zmiana jest systemowa: ulga "Mały ZUS Plus" przysługuje przez 36 miesięcy kalendarzowych w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. To oznacza cykliczne odnawianie uprawnień – co 5 lat przedsiębiorca zyskuje nowe 3 lata obniżonych składek.

Reset licznika – tabula rasa dla każdego

Przepisy przejściowe są niezwykle korzystne: od stycznia 2026 r. każdy przedsiębiorca rozpoczyna nowy 60-miesięczny cykl z pełnym limitem 36 miesięcy ulgi. Nie ma znaczenia, czy ktoś zużył 0, 15 czy 36 miesięcy przed końcem 2025 r. – wszyscy startują na tych samych warunkach. To eliminuje problem "wyczerpania limitu" znany z poprzedniej wersji przepisów.

Metodyka liczenia: kalendarzowo, bez przerw

ZUS przyjął rygorystyczne, ale przejrzyste zasady liczenia: każdy rozpoczęty miesiąc kalendarzowy to pełny miesiąc – zarówno w puli 60 miesięcy prowadzenia działalności, jak i w puli 36 miesięcy ulgi. Działalność prowadzona przez 1 dzień miesiąca = pełny miesiąc w obu licznikach. Niewykorzystane miesiące ulgi w danym cyklu nie są przenoszone do następnego – zasada "użyj albo strać".

Dodatkowe 12 miesięcy – prawo przysługujące z 2023 r.

Przedsiębiorcy, którzy w 2023 r. spełniali warunki rozszerzonej ulgi (dodatkowe 12 miesięcy), a do końca 2025 r. nie wykorzystali ich w pełni, zachowują prawo do pozostałych miesięcy. Mogą je zrealizować po 2025 r., ale nie wcześniej niż po upływie 36 miesięcy korzystania z podstawowej ulgi. Przykład ZUS: 7 zużytych miesięcy z 12 = 5 miesięcy do odebrania najwcześniej w 2029 r.

Procedura: formularze ZUS ZUA/ZZA, kody 05 90/05 92, twarde terminy

Zgłoszenie składamy na formularzu ZUS ZUA (początek działalności) lub ZUS ZZA (zmiana tytułu ubezpieczenia). Kod tytułu ubezpieczenia: 05 90 XX lub 05 92 XX. Termin: do 31 stycznia roku kalendarzowego LUB 7 dni od dnia powstania/wznowienia obowiązku ubezpieczenia (jeśli nastąpił po 24 stycznia). Niezłożenie w terminie = rezygnacja z ulgi na dany rok kalendarzowy. Rezygnacja dobrowolna możliwa w każdej chwili – zgłoszenie z innym kodem.

Zawieszenie działalności a ciągłość ulgi

Jeśli zawiesisz działalność w tym samym roku kalendarzowym, w którym złożyłeś zgłoszenie o ulgę, po wznowieniu wciąż masz prawo do niższych składek – pod warunkiem, że nie wyczerpałeś limitu 36 miesięcy. Miesiące zawieszenia nie przerywają 60-miesięcznego cyklu prowadzenia działalności.

Podstawa prawna

Art. 18c ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 350, z późn. zm.).

Źródła

• ZUS – „Mały ZUS Plus” – nowe zasady od 2026 r. (aktualność z 22 grudnia 2025 r.): https://www.zus.pl/o-zus/aktualnosci/-/asset_publisher/aktualnosci/content/id/13642706 • Zdjęcie okładkowe: Photo by Pawel Czerwinski on Unsplash (https://unsplash.com/@pawel_czerwinski)