Działalność notariuszy normuje ustawa z dnia 14 lutego 1991 roku Prawo o notariacie. Zgodnie z ustawą notariusz jest osobą zaufania publicznego i powołany jest do dokonywania czynności, którym strony są obowiązane lub pragną nadać formę notarialną, przy czym czynności takie mają charakter dokumentu urzędowego.
Notariusz dokonuje następujących czynności:
1) sporządza akty notarialne,
1a) sporządza akty poświadczenia dziedziczenia
2) sporządza poświadczenia,
3) doręcza oświadczenia,
4) spisuje protokoły,
5) sporządza protesty weksli i czeków,
6) przyjmuje na przechowanie dokumenty, pieniądze i papiery wartościowe,
7) sporządza wypisy, odpisy i wyciągi dokumentów,
8) sporządza, na żądanie stron, projekty aktów, oświadczeń i innych dokumentów,
9) sporządza inne czynności wynikające z odrębnych przepisów
Podstawowe dokumenty dla najbardziej typowych umów:
Do każdego aktu potrzebne są:
dane osobowe stron obejmujące: imiona nazwisko, imiona rodziców , stan cywilny , serię i nr dowodu osobistego , PESEL , NIP , adres zamieszkania;
-do umów majątkowych małżeńskich - odpis skrócony aktu małżeństwa wydany przez USC
-do darowizn, zniesienia współwłasności , działów spadku: należy podać stopień pokrewieństwa , wartość rynkową przedmiotu umowy , odpis z księgi wieczystej , wypis z rejestru gruntów , w przypadku niezgodności w opisie nieruchomości pomiędzy wypisem z rejestru gruntów a odpisem z księgi wieczystej należy dołączyć do wypisu z rejestru gruntów – wyrys z mapy ewidencyjnej ; w przypadku występowania wpisów w dziale III księgi wieczystej w przedmiocie służebności osobistych – jeżeli wygasły : akty zgonu uprawnionych , lub zwolnienia działek ze służebności dokonane w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym ; jeżeli nieruchomość nie ma księgi wieczystej a jest objęta zbiorem dokumentów- zaświadczenie z sadu o dokumentach złożonych do zbioru ; jeżeli brak jest zarówno księgi wieczystej jak i zbioru dokumentów –oryginały tytułów własności ( np.: akty własności , postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku)
-do umów sprzedaży , zamiany: wartość rynkową przedmiotu umowy, wypis z rejestru gruntów , zaświadczenie o planie zagospodarowania przestrzennego , odpis z księgi wieczystej , w przypadku zakupu dokonywanego przez rolnika na powiększenie gospodarstwa rolnego –druk , w przypadku niezgodności w opisie nieruchomości pomiędzy wypisem z rejestru gruntów a odpisem z księgi wieczystej należy dołączyć do wypisu z rejestru gruntów – wyrys z mapy ewidencyjnej ; w przypadku wpisów w dziale III księgi wieczystej w przedmiocie służebności osobistych – jeżeli wygasły – akty zgonu uprawnionych , zwolnienia działek ze służebności dokonane w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym ; przy zakupach za kredyt – oświadczenie banku o udzieleniu kredytu; jeżeli nieruchomość nie ma księgi wieczystej a jest objęta zbiorem dokumentów- zaświadczenie z sadu o dokumentach złożonych do zbioru ; jeżeli brak jest zarówno księgi wieczystej jak i zbioru dokumentów –oryginały tytułów własności ( np.: akty własności , postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku) Jeżeli przedmiotem aktu notarialnego, który ma być sporządzony, lub dokumentu, co do którego notariusz ma uwierzytelnić podpis, ma być zbycie praw do spadku albo zbycie lub obc
