Umowa i siła wyższa: kara dla Bunge Polska pokazuje, czego unikać w kontraktach

Sedno sprawy

Prezes UOKiK nałożył na Bunge Polska karę w wysokości 4 289 397,19 zł za stosowanie we wzorcach umów postanowień ograniczających prawa producentów rolnych. Zakwestionowane klauzule mogły obciążać dostawców odpowiedzialnością także wtedy, gdy nie mogli wykonać kontraktu z powodu zdarzeń od nich niezależnych, takich jak susze, gradobicia czy późne przymrozki. Bunge Polska jest częścią międzynarodowego koncernu rolno-spożywczego zajmującego się skupem, przetwórstwem i handlem produktami rolnymi, w tym nasionami roślin oleistych. W Polsce spółka produkuje oleje i tłuszcze roślinne oraz jest właścicielem marki Olej Kujawski.

Ryzykowne zapisy

Z ustaleń postępowania wynika, że od wejścia w życie w 2021 r. ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi Bunge Polska nie egzekwowała aktywnie zakwestionowanych postanowień wobec producentów rolnych. UOKiK uznał jednak, że sama obecność takich klauzul we wzorcach umów mogła zagrażać interesom dostawców. Urząd zwrócił też uwagę, że we wcześniejszych latach spółka stosowała analogiczne postanowienia i nakładała kary umowne na rolników, którzy nie mogli wywiązać się z kontraktów z powodu siły wyższej dotykającej ich gospodarstw.

Jak zakończyła się sprawa

Z komunikatu urzędu wynika, że po przedstawieniu zastrzeżeń Bunge Polska zmieniła stosowane wzorce umów i zaprzestała stosowania zakwestionowanych postanowień. Spółka współpracowała z urzędem w toku postępowania i złożyła wniosek o dobrowolne poddanie się karze, co uwzględniono przy ustalaniu sankcji. Sprawa została zamknięta w trybie ugodowym, więc spółka nie będzie się od niej odwoływać. Decyzja ma formalnie uprawomocnić się 4 września 2026 r.

Praktyczna wskazówka

Dla firm regularnie współpracujących z dużymi odbiorcami sprawa jest sygnałem, aby sprawdzić własne wzorce umów: czy nie przerzucają na dostawcę ryzyka zdarzeń od niego niezależnych i czy nie przewidują kar umownych w sytuacjach siły wyższej. Przepisy o nieuczciwym wykorzystywaniu przewagi kontraktowej dają słabszej stronie ochronę, a prezes UOKiK zapowiada konsekwentne egzekwowanie tych zasad.

Źródła

• Kara dla właściciela marki Olej Kujawski. UOKiK zakwestionował klauzule w umowach — managerplus.pl
• Kara dla producenta Oleju Kujawskiego. Ugoda z UOKiK — TVN24 Biznes

Ilustracja: Polina Rytova na Unsplash